Behandeling programmabegroting 2021-2024 Partij voor Goes

Programma 1 Bestuur en financiën

Voorzitter, de rol van centrumgemeente brengt voor Goes verschillende uitdagingen met zich mee. De regierol die hierbij komt kijken vraagt zowel aandacht voor onze inwoners als voor die van onze buurgemeenten. Dat wij als gemeente Goes hierbij zoveel mogelijk verbindend te werk wil gaan onderschrijven wij ten volste.

 

Deelname aan diverse samenwerkingsverbanden, zoals bijv. de VRZ, Sabewa en GR de Bevelanden vraagt bovendien om een goede samenwerking en afstemming, waarbij het van groot belang is dat wij de belangen van onze inwoners niet uit het oog verliezen.

 

De stem van Goes alleen zal in Den Haag niet luid klinken, daarom zullen wij Zeeuws breed, binnen de Z-4, de samenwerking breed moeten op pakken om de met name negatieve financiële maatregelen die vanuit Den Haag op ons afkomen te pareren. Dit echter zonder daarbij ons Goese identiteit te verloochenen.

 

Voorzitter, de fractie van de Partij voor Goes onderschrijft het belang van initiatieven om de Goese inwoners beter bij onze besluitvorming te betrekken o.a. via een te vormen Burgerpanel en bijv. de Right to Challenge. Daarnaast onderschrijven we toch ook het belang van de diverse adviesraden die hier in het verleden bij betrokken waren en is het ook goed dat tijdens de pilotperiode van het Burgerpanel ook zij hierin nog een rol van belang gaan krijgen.

 

Veiligheid en leefbaarheid is voor onze fractie van groot belang voor onze inwoners. Het draagt in onze ogen namelijk ook bij aan de fysieke en psychische gezondheid van onze inwoners. De doorontwikkeling van het team handhaving leefbaarheid met de daaraan gekoppelde aantal professionele handhavers, de kwaliteit van het team en de uitrusting en hulpmiddelen die zij nodig hebben is daarbij essentieel. Toch willen wij ervoor waken dat onze Boa’s i.v.m. mogelijk onvoldoende politie inzet, taken gaan uitvoeren waarvoor zij niet zijn uitgerust.

 

Voorzitter, wat betreft de financiën. Zoals eerder deze vergadering al genoemd liggen er verschillende financiële risico’s nog in het verschiet. Naast eerdergenoemde risico’s m.b.t het Sociaal Domein, de gevolgen van Covid-19 op de langere termijn en de korting op het gemeentefonds zal ook de structurele oplossing voor het Omnium een groot effect hebben op onze financiële positie. Belangrijk zijn dan ook de tussentijdse rapportages aan de raad om tijdig te kunnen handelen.

 

Tot slot voorzitter hebben we inmiddels een groot bedrag gereserveerd voor het themajaar dat in 2021 plaats moet vinden. Onze fractie vindt het gezien de situatie rondom Covid-19 raadzaam om dit themajaar, een themajaar waarbij o.a. het samenzijn, het samen organiseren en ‘t samen feesten een belangrijke rol spelen minstens een jaar op te schuiven naar 2022 of naar de periode waarin we dit gezamenlijk zonder Corona zorgen kunnen vieren. Hiervoor dienen wij de motie: “uitstel themajaar Europa” in.

 

Ruimte en economie

Voorzitter, Goes groeit. Zowel in inwonertal als in aantal gevestigde bedrijven. Voor de vestiging van bedrijven hebben we voorzien in prachtige bedrijventerreinen en is de ontwikkeling van bedrijventerrein Deltaweg inmiddels al gestart.

 

Voor een deel van onze huidige en toekomstige inwoners vormt huisvesting echter een probleem. De laatste jaren is onze bouwgrond volgebouwd met voornamelijk woningen voor de midden -en hoge woningsector en was dit percentagegewijs in 2019 zelfs het dubbele van landelijke en Zeeuwse cijfers.

 

Binnen de regionale woonvisie zijn er met onze buurgemeenten afspraken gemaakt over woningbouw en moet er een aanpak komen m.b.t. de bestaande woningvoorraad. Zoals al eerder in mijn Algemene Beschouwingen genoemd erkent ook het kabinet en de leden van de tweede kamer het belang van sociale huurwoningen en wil men hier de nodige stimulerende maatregelen voor gaan starten. Wat ons betreft moet ook in Goes dit nu op nummer één staan als het gaat om stimuleren van de sociale woningbouw in onze gemeente. De verwachte stimulerende maatregelen vanuit Den Haag zullen Beveland Wonen meer ruimte gaan bieden om aan de vraag naar sociale huurwoningen te voldoen. Wat onze fractie betreft gaat het college z.s.m. in gesprek om te zien wat zij hierbij voor Beveland Wonen kunnen betekenen.

 

Dat Goes groeit vraagt ook om aanpassingen binnen onze infrastructuur. Inmiddels zijn binnen het project “Goes beter bereikbaar” al de nodige projecten opgeleverd. Zo is sinds kort de spoorwegonderdoorgang in gebruik genomen. Helaas blijkt al meteen sinds de ingebruikname dat de verkeersveiligheid voor alle deelnemers de nodige zorg met zich meebrengt. Fiets -en autoverkeer dat elkaar op meerdere momenten kruist heeft het gevoel van veiligheid zeker niet vergroot. Aanpassingen om de veiligheid te vergroten, waar door verschillende partijen om werd gevraagd, stellen we ongetwijfeld uit om eerst iedereen aan de situatie te laten wennen en vervolgens een onderzoek te doen.

 

Voorzitter, inmiddels heeft deze raad meerdere keren gediscussieerd over aanpassingen van Recreatiezone Wolphaartsdijk. Belangrijk voor de inwoners en ondernemers in dit gebied. De Partij voor Goes onderschrijft dit belang voor de bewoners van Wolphaartsdijk. Met name de verkeersafwikkeling en de mogelijk extra druk op het waterverkeer vragen om een wel overwogen besluit. Wat echter niet ter discussie mag staan is wat ons betreft het belang van het Veerse Meer in zijn geheel en dienen we dan ook kritisch te staan t.o.v. het volbouwen van de oevers van dit prachtige gebied.

 

Tot slot voorzitter, in mijn vorige betoog noemde ik al het belang van het betrekken van onze inwoners bij voor hen belangrijke onderwerpen. Wat ons betreft is de nieuwe omgevingswet bij voorkeur een onderwerp, waarbij we als raad steeds betrokken moeten worden, maar ook zeker het Burgerpanel een belangrijk instrument kan zijn.

 

Onderwijs, sport en cultuur

Voorzitter, iedere inwoner moet wat onze fractie betreft de kans krijgen zijn of haar talenten te kunnen ontwikkelen. Iedereen moet mee kunnen doen. Dat geldt wat ons betreft voor zowel het onderwijs, sport en cultuur.

 

In het onderwijs is het belangrijk dat iedereen de mogelijkheid heeft het maximale uit zijn/haar mogelijkheden te halen, zo mogelijk in ander tempo of op een ander niveau. Belangrijk daarbij is dat eenieder in staat is een startkwalificatie te halen en zodoende te kunnen aansluiten op onze arbeidsmarkt.

 

Naast het onderwijs moet er ook bij sport en cultuur voor iedereen de mogelijkheid zijn of haar talenten te kunnen ontwikkelen. En waar dit financieel voor sommigen moeilijk of zelfs onmogelijk is moeten wij hiervoor voorwaarden scheppen. In de vorm van een financiële vergoeding of door hen te begeleiden naar de juiste instelling om dit alsnog mogelijk te maken.

 

Helaas heeft ook hier Covid-19 een enorme impact voor onze inwoners. Het onderwijs staat al onder druk i.v.m. het lerarentekort en wordt nu extra geconfronteerd met groepen kinderen die periodes geen fysiek onderwijs kunnen krijgen. Belangrijk hierbij is dat wij steeds goed in overleg blijven met het onderwijs en hen waar mogelijk hulp en ondersteuning bieden.

 

Binnen het onderwijs is een belangrijk item n.a.v. o.a. Covid-19 het binnenmilieu van de scholen en dan met name de ventilatie. Inmiddels heeft minister Slob aangegeven dat de scholen zo snel als mogelijk, maar uiterlijk binnen drie jaar moeten voldoen aan de eisen voor isolatie en binnenklimaat. Eisen waar alle schoolbesturen onderzoek naar hebben laten doen. Door de gedeeltelijke doordecentralisatie komen aanpassingen aan de installaties voor rekening van de schoolbesturen. Echter in het geval van renovaties en of (ver)nieuwbouw ligt de verantwoordelijkheid en dus de rekening bij de gemeenten.

 

Het door het ministerie beschikbaar gestelde bedrag van 360 miljoen euro is bedoeld voor 30% cofinanciering. De andere 70 % van de kosten om isolatie en binnenklimaat te laten voldoen aan het meest recente bouwbesluit zijn voor rekening van gemeenten en schoolbesturen. Voorzitter onze fractie wil graag dat het college z.s.m. in gesprek gaat met alle schoolbesturen om gezamenlijk in beeld te brengen wat de rol van onze gemeente faciliterend en op financieel gebied kan en mogelijk moet zijn.

 

Hiervoor dienen wij de motie: “Aanpak ventilatie en binnenmilieu scholen” in.

 

Sociaal Domein

Voorzitter, het Sociaal Domein, helaas al lange tijd vaak onderwerp van gesprek binnen de Goese gemeenteraad. Een enorm belangrijk onderdeel van onze begroting. Voor een deel van onze burgers niet alleen een financieel vangnet, maar ook een wegwijzer binnen de zoektocht naar zorg en ondersteuning.

 

De transformatie op het Sociaal Domein, die ons en vrijwel alle andere gemeenten in Nederland confronteert met grote financiële negatieve consequenties. In mijn Algemene beschouwingen ben ik hier er ook al kort op ingegaan. In de begroting die nu voor ons ligt is nog geen rekening gehouden met de consequenties en zeer waarschijnlijk extra financiële consequenties van Covid-19 op het Sociaal Domein. Te verwachten is een extra grote instroom in de diverse gebieden binnen het Sociaal Domein dit als gevolg van Covid-19.

 

Consequenties waar we op dit moment geen helder beeld van kunnen krijgen, maar waarop we zeker op tijd en op juiste wijze moeten anticiperen.

 

Voorzitter, vanzelfsprekend is grip krijgen op de uitgaven binnen ’t Sociaal Domein van belang. En wij onderschrijven het belang om aan de voorkant al bij de toegang van de zorg te kiezen voor de “beste koop” en de beste toepassingen. Zoals we in de programmabegroting kunnen lezen. Wat echter voor onze fractie als een paal boven water staat is dat niemand aan de kantlijn komt te staan en dat niemand buiten de boot valt.

 

Daarom vragen we nog extra aandacht voor de armoedebestrijding, zeker nu in deze tijden dienen we alert te zijn op de problemen die kunnen ontstaan bij kleine ondernemers en ZZP ’ers die niet direct in beeld zijn. Op dit gebied zal mijn collega Mevr. De Boe als afsluiting de motie:

 

Gratis (wasbare) mondkapjes indienen.

Tot slot voorzitter, “één tegen eenzaamheid”. Wat onze fractie betreft in deze tijden, waarbij we nog meer als daarvoor ons voornamelijk thuis in onze eigen gesloten omgeving zullen bevinden inderdaad een ontzettend belangrijk thema. Hierbij moeten we echter niet alleen kijken naar de ouderen in onze gemeente, maar ook naar de vele alleenstaande burgers die mogelijk in een isolement dreigen te raken.

 

Milieu

Voorzitter, inde programmabegroting lezen we dat het creëren van een duurzame en toekomstige leef- en werkomgeving het uitgangspunt is. Daarbij heeft het college de ambitie de kilo’s restafval terug te brengen naar 100 kg per inwoner en moeten we afval steeds meer gaan beschouwen als grondstof. Circulaire activiteiten, zoals circulair bouwen kunnen hierbij o.a. een belangrijke rol gaan spelen.

 

De gemeente Goes kwam met Diftar, een op het eerste oog een mooi idee ,waarbij onze inwoners boven op een basistarief hun totale lasten kunnen beperken door het restafval beter te scheiden en het restafval minder vaak aan te bieden. Helaas is door het verhogen van het basistarief het voordeel straks alweer deels verdwenen, waardoor de “prikkel” om het afval beter te scheiden mogelijk weer een beetje vervaagd. Een item waar we gezamenlijk nog eens goed over moeten nadenken.

 

In de programmabegroting lezen we hier al wat over, namelijk dat er moet onderzocht moet worden op welke wijze onze inwoners kunnen worden geprikkeld tot het nog beter scheiden van het afval. Huishoudens in Goes die te maken hebben met een chronische ziekte of medische beperking komen onder bepaalde voorwaarden in aanmerking voor een korting op de afvalstoffenheffing.

 

Hierbij zijn wij van mening dat de huidige, voorgestelde regelingen hen niet echt aansporen tot het beperken van de hoeveelheid afval. De rolcontainer minder vaak aanbieden of minder de pas gebruiken in 2020 levert namelijk voor geen financieel voordeel op voor de gebruiker. We zullen hier later in de raad op terugkomen.

 

Voorzitter, ook binnen het programma milieu liggen er verschillende uitdagingen op ons te wachten. Met name binnen het klimaatprogramma, brengen de reductie van CO2 en o.a. fijnstof de nodige uitdagingen met zich mee. Zo worden onze burgers worden aan de ene kant geconfronteerd met wateroverlast na hevige regen, maar tevens met hittestress tijdens de zomerperiode. Zaken die om aandacht en oplossingen vragen, oplossingen waarbij we vanaf het onze burgers vanaf het begin moeten betrekken. Goede voorbeelden, zoals m.b.t. de wateroverlast in de Goese polder zijn al voorhanden.

 

De Regionale Energie Strategie is in onze ogen een goed middel om de energietransitie maatschappelijk, financieel en zo breed mogelijk gedragen vanuit de brede context van onze gemeente, de regio en de provincie op een juiste wijze te organiseren.

 

Tot slot voorzitter, de RUD Zeeland, ook al regelmatig onderwerp van gesprek binnen deze raad i.v.m. de kwetsbaarheid en de zorgen die erover zijn. Er ligt inmiddels een uitvoerig rapport van bureau Berenschot dat richting geeft aan de toekomst van de RUD. Wij onderschrijven het belang van een mogelijke samenwerking tussen de RUD, de GGD en de VRZ, die mogelijk minder kwetsbaar zullen zijn en nog beter de burger van dienst kunnen zijn als ze samen gaan werken op het gebied van personeelszaken, financiën en bijv. automatisering.